Opera

PREMIERА “Le faucon”/“Alcide”

D. Bortniański
PREMIERA "Sokoł"/"Alcide"
150 minut.

Opera „Sokół” w 3 aktach, wykonywane jest bez przerwy. Libretto opery autorstwa François-Germain Lafermière na podstawie powieści „Dekameron” G. Boccaccia / Opera „Alcide” w 3 aktach, wykonywane jest bez przerwy. Libretto opery autorstwa Pietra Metastasio oparte jest na micie greckim

Po raz pierwszy w repertuarze Lwowskiej Opery Narodowej i teatrów operowych na Ukrainie – premiera oper Dmytra Bortniańskiego „Sokół” i „Alcide”, z okazji 270. rocznicy urodzin kompozytora ukraińskiego.

Pokonując pełną trudności drogę do marzenia o miłości w „Sokole” oraz w pogoni za własnymi życiowymi wyborami i wolnością w „Alcide”.

Po raz pierwszy dwie opery ukraińskiego kompozytora wystawia międzynarodowy zespół pod kierownictwem niemieckiego reżysera Andreasa Weiricha, scenografki i projektantki kostiumów Anny Shöttle oraz znanej ukraińskiej dyrygentki Oksany Łyniw, dla której premiera oper Bortniańskiego na scenie Lwowskiej Opery Narodowej jest pierwszą po jej triumfie na Festiwalu w Bayreuth.

Opery są wykonywane w języku francuskim oraz włoskim z ukraińskimi napisami

Przy wsparciu Ukraińskiej Fundacji Kultury

Inscenizatorzy
Диригент-постановник

Oksana Lyniv (Ukraina-Niemcy)

Диригент

Yurii Berwetskyi Zasłużone artysta Ukrainy

Режисер-постановник

Andreas Weirich (Niemcy)

Художник-постановник

Anna Schöttl (Niemcy)

Хормейстери

Wadym Yatsenko Laureat wszechukraińskiego konkursu

Iryna Kowal

Балетмейстер-постановник

Marcello Algeri (Włochy)

Художник костюмів

Anna Schöttl (Niemcy)

Художник світла

Aleksander Mezentsew

Libretto wystawy
Opera „Sokół” D. Bortniańskiego

Florencki szlachcic Federigo jest zakochany w bogatej wdowie Elwirze. Elwira zaś przejmuje się wyłącznie zdrowiem swojego syna i nie zwraca uwagi na zaloty Federigo, który chcąc ją zdobyć, wydał prawie cały swój majątek.W akcie desperacji wraca on na swoją farmę w górach za miastem, razem z nim – wierny sługa Pedrillo, zakochany w służącej Elwiry – Marynie. Wyruszając w drogę, Federigo zabiera ze sobą tylko ulubionego sokoła, który wielokrotnie zadziwiał gości, jest też wprawny w polowaniu i może zapewnić właścicielowi pożywienie w głuszy.

W domu Elwiry, Maryna opowiada swojej pani o uczuciu Federigo, jego bankructwie i swojej sympatii do Pedrilla. Elwira jednak nie myśli o ślubie, jest oddana jedynie własnemu synowi, który marzy jednak tylko o sokole Federigo. Elwira nakazuje Marynie posłać za lekarzami Promptusem i Lentullusem, aby wyleczyli syna. Przebiegła służąca udaje przed lekarzami chorą, wierząc, że musi najpierw „wyleczyć” swoją panią z zaufania do nich.

Na farmie Federigo właśnie zakończył polowanie z sokołem. Na odludziu mieszka tylko stary żołnierz Greguar i jego mała córeczka Jeannette, którzy również przybyli do Federigo. Nieoczekiwanie na progu pojawiają się Elwira i Maryna. Po skromnej kolacji proszą Federigo o sokoła, aby sprawić radość synowi Elwiry. Ale Federigo wyznaje, że kazał przygotować z niego  posiłek, nie mając innego poczęstunku. Poruszona Elwira zakochuje się w Federigo. Maryna i Pedrillo wspólnie ze swoimi gospodarzami śpiewają hymn miłości. 

Opera „Alcide” D. Bortniańskiego

Po latach nauki pod okiem swojego mentora Fronima, młody Alcyd, syn Zeusa, musi odnaleźć własną drogę w życiu. Pozostawiony sam sobie, Alcyd jest pełen wątpliwości. Pojawia się Edonida – ucieleśnienie przyjemności. Proponuje Alcydowi „cichą przystań” – życie pełne rozkoszy i przyjemności, grożąc, że jeśli jej nie wybierze, nigdy nie pozna czym jest szczęście.

Gdy podekscytowany Alcyd słucha obietnic Edonidy, zjawia się Arethea – ucieleśnienie heroicznego męstwa. Przekonuje Alcyd, by zrzucił „podstępne pęta” i wybrał drogę chwały i zwycięstwa, które zdobywa się w bitwie. W chwili, gdy Alcyd decyduje się podążać za nią, Arethea nagle znika.

Przebywającego w zakłopotaniu Alcyd odnajduje Fronimo, który poucza go, że ​​czas szybko mija i nieuchronnie ukarze go za zmarnowane zwycięstwa. Alcyd musi więc przejść wypróbowanie, aby dokonać własnego życiowego wyboru i drogi ku wolności.

O wystawie
Dmytro Bortniański: historia sukcesu na przestrzeni wieków. Opery "Sokoł" i "Alcide"

Lwowska Opera Narodowa, jako pierwsza pośród narodowych teatrów operowych Ukrainy rozszerza i wzbogaca repertuar o nowoczesną produkcję dwóch oper jednocześnie –  „Sokoła” i  „Alcide” ukraińskiego kompozytora-klasyka Dmytra Bortniańskiego (1751-1825).

Ukraiński kompozytor, współczesny Wolfgangowi Amadeuszowi Mozartowi, który zrobił błyskotliwą karierę dworską. Koneser sztuki i kolekcjoner obrazów. Prawdopodobnie członek loży masońskiej. Człowiek przedsiębiorczy, dyplomatyczny, przystojny. Historia Dmytra Bortniańskiego – to imponująca historia życia utalentowanego Ukraińca, którą my, współczesne pokolenie, po ponad dwustu latach odkrywamy, aktualizujemy i odczytujemy na nowo.

Głuchów, 1751-1758

Dmytro Bortniański urodził się w Głuchowie, ówczesnej stolicy Hetmanatu i ważnym centrum kulturalnym. W tym mieście działała słynna szkoła muzyczna, której uczniowie od najmłodszych lat opanowywali sztukę śpiewu i gry na instrumentach muzycznych. Najzdolniejsi uczniowie trafiali  później do najlepszych  orkiestr i chórów ówczesnego Imperium Rosyjskiego. Tak też było z utalentowanym młodym Bortniańskim, który w wieku 7 lat został wysłany do śpiewaczej kapeli dworskiej w Sankt Petersburgu, której śpiewacy brali udział w nabożeństwach, koncertach, przedstawieniach operowych i innych wydarzeniach muzycznych dworu carskiego.

Sankt Petersburg, 1758-1769

Można sobie wyobrazić przerażenie małego chłopca, który wyrusza w swoją pierwszą podróż, aby się dostać w pełen przepychu świat stolicy imperium, którą on wkrótce  podbije swoim talentem, oryginalnością i przede wszystkim stylem muzycznym, który był przepełniony typowymi ukraińskimi intonacjami melodycznymi. Warto wspomnieć, że środowisko śpiewaczej kapeli składało się z wielu wychodźców z ziem ukraińskich, w tym, dyrektor i nauczyciel Bortniańskiego – Marko Połtoracki. Ówczesną modą muzyczną było zatrudnianie na dworze carskim kompozytorów i kapelmistrzów zachodnioeuropejskich. Więc Niemcy Hermann Raupach, Josef Starzer i Włoch Baldassare Galuppi,  przebywając w Sankt Petersburgu, wpłynęli na rozwój muzyczny Bortniańskiego i prawdopodobnie byli nauczycielami zdolnego chłopca.

O  wybitnym talencie Bortniańskiego świadczy fakt, że w wieku 13 lat wykonał  on jedną z głównych pertii w „Alcescie” wspomnianego Raupacha. Ważną rolę w karierze kompozytora odegrał  B. Galuppi, bowiem to z jego rekomendacji 18-letniego Bortniańskiego wysłano na naukę  do Włoch.   

Wenecja, Neapol, Modena, Bolonia, Rzym albo długie włoskie wakacje, 1769-1779

Przez dziesięć lat Bortniansky mieszkał we Włoszech i studiował u czołowych nauczycieli tamtych czasów. Miał szczęście zdobyć prawdziwie europejskie wykształcenie w kraju-kolebce tradycji operowej i tworzyć dla słynnych teatrów europejskich. W tym okresie napisał trzy opery w języku włoskim – „Creonte”, „Alcide” i „Quintus Fabius”, a także szereg utworów instrumentalnych i religijnych, w tym kilka na teksy łacińskie.

Opera Dmytra BortniańskiegoAlcide” napisana jest w gatunku opery seria, czyli „poważnej” opery w trzech aktach. Dramaturgia opery łączy w sobie arie, recytatywy, chóry i fragmenty muzyki instrumentalnej. Kompozytor wykorzystał libretto Pietra Metastasio, jednego z najpopularniejszych librecistów ówczesnej Europy. Z jego tekstów korzystał m.in. Wolfgang Amadeusz Mozart, tworząc opery „Król pasterz” (1775) i „Miłosierdzie Tytusa” (1791). „Alcide” miał udaną premierę w 1778 roku podczas karnawału w Wenecji. Fabuła opery opowiada historię młodego Alcido (Heraklesa), który z pomocą swojego mentora Fronimo musi dokonać wyboru ścieżki życiowej: wieść życie pełne radości lub heroicznych czynów.

Partytura opery „Alcide” Bortniańskiego przez długi czas była uważana za zaginioną – odnaleziono ją w Londynie dopiero pod koniec XX wieku. W Ukrainie opera została po raz pierwszy wystawiona w 1984 roku w Kijowie, pod dyrekcją Antona Szarojewa, zaś w 1992 roku we Lwowie, z inicjatywy dyrygenta Myrona Jusypowycza. Odtąd spektaklami operowymi i wykonaniami koncertowymi „Alcido” w Kijowie, Lwowie, Odessie i Tulczynie dyrygowali Natalia Swyrydenko, Oksana Łyniw (w Odeskiej Operze Narodowej w 2010 r. i pod czas LvivMozArt Festival w 2018 r.), Wołodymyr Sywohib i inni. W 1998 roku we Francji dokonano nagrania opery pod batutą dyrygenta Jean-Pierre’a Lore, a recenzja na nagranie pojawiła się w „The New York Times”.  Partyturą „Alcide” i twórczością Bortniańskiego dyrygenta francuskiego zainteresował ukraiński śpiewak i żołnierz Wasyl Slipak, który także kilkakrotnie wykonywał arie Alcide.

Sankt Petersburg, 1779-1825

Po przymusowym powrocie do Petersburga Dmytro Bortniański zrobił błyskotliwą karierę na carskim dworze, gdzie ceniono głównie kompozytorów zagranicznych. Do końca życia był ściśle związany z działalnością śpiewaczej kapeli dworskiej i przeważnie ukraińskim środowiskiem kapeli, w której najpierw pracował jako pierwszy dyrygent (również i „Małego Dworu” następcy tronu Pawła I), a od 1796 – dyrektor. Nie tylko pielęgnował tradycje wykonawcze kapeli, ale także dbał o byt śpiewaków, ich ogólne i muzyczne wykształcenie.

W Petersburgu,  dla amatorskiej grupy „Małego dworu”, Bortniański stworzył jeszcze trzy dzieła operowe – „Sokół”, „Syn-rywal” i „Święto seniora”, w modnym wówczas „stylu francuskim”. Po stworzeniu tych dzieł nie powrócił już do gatunku teatralnego, tworząc kompozycje kameralne i instrumentalne, a także religijne koncerty chóralne, w których łączył tradycje ukraińskiej muzyki cerkiewnej z osiągnięciami europejskiego języka muzycznego.

Opera Dmytra Bortniańskiego „Sokół” to opera liryczno-komiczna, w której żartobliwa fabuła splata się z sentymentalną historią miłosną. Opera napisana po francusku, łączy numery wokalne i dialogi mówione. Fabuła jest zapożyczona z „Dekameronu” G. Boccaccia, a libretto napisał pracujący na dworze carskim  François-Germain La Fermière. To właśnie w środowisku dworskim 11 października 1786 roku opera została wystawiona po raz pierwszy, w Gatczyńskim pałacu na obrzeżach Petersburga. Podobnie jak „Alcide”, opera „Sokół” przez dłuższy czas była uważana za zaginioną. Jej współczesne życie sceniczne rozpoczęło się w latach 70. ubiegłego wieku po wystawieniu w Moskiewskim Muzycznym Teatrze Kameralnym. Po odzyskaniu przez Ukrainęniepodległości przedstawienia „Sokoła” odbywały się w Kijowie, Lwowie i Drohobyczu.

Wystawienie oper Dmytra Bortniańskiego „Sokół” i „Alcide” na scenie Lwowskiej Opery Narodowej w 2021 roku poświęcone jest 270. rocznicy urodzin kompozytora. Po raz pierwszy dwie opery ukraińskiego kompozytora-klasyka zostały zrealizowane przez międzynarodowy zespół pod kierownictwem niemieckiego reżysera Andreasa Weiriha, scenografki i projektantki kostiumów Anny Shettle, włoskiego choreografa Marcello Algeri i znanej ukraińskiej dyrygentki Oksany Łyniw,  dla której premiera oper Bortniańskiego na scenie Lwowskiej Opery Narodowej jest pierwszą po jej triumfie na festiwalu w Bayreuth.

Akcja obu oper, które zgodnie z zamysłem reżysera, są połączone w jeden wieczór, rozgrywa się w czasie teraźniejszym i ilustruje sens i znaczenie pytań dotyczących kształtowania się osobowości, wyboru życiowego i godną podziwu zdolność do empatii, której tak brakuje w naszej wirtualnej rzeczywistości w czasach kwarantanny.

Stefaniia Oliinyk, muzykolog, doktor nauk o sztuce

Nadchodzące wydarzenia
2021
04
lis.
czwartek
18:00-20:00 | 50-400 hrn
Львівський національний академічний театр опери та балету
Wybierz dzieńKupić bilet
2021
05
lis.
piątek
18:00-20:00 | 50-500 hrn
Львівський національний академічний театр опери та балету
Wybierz dzieńKupić bilet
Opera „Sokół” D. Bortniańskiego. Aktorzy i wykonawcy:
Federigo

Оłeh Łanovyj laureat międzynarodowego konkursu

Witaliy Rozdaihora laureat międzynarodowych konkursów

Nazar Tacyszyn laureat międzynarodowych konkursów

Elvira

Olesia Bubeła laureat międzynarodowych konkursów

Alina Didenko laureat wszechukraińskiego konkursu

Daria Łitovchenko laureat międzynarodowych konkursów

Ludmyła Korsun (Ostasz) zasłużona artystka Ukrainy

Pedrillo, Doktor Promptus

Witalij Wojtko

Oleh Sadetsky zasłużone artysta Ukrainy

Maryna

Anastasija Kornutiak laureat międzynarodowych konkursów

Hanna Nosowa laureatка międzynarodowych konkursów

Marianna Tsvietinska laureatка międzynarodowych konkursów

Greguar, Doktor Leontullus

Dmytro Kalmyshyn laureat międzynarodowych konkursów

Wołodymyr Szynkarenko laureat międzynarodowych konkursów

Sokół

Lіdia Danyłczuk

Oleksandra Luta

Opera „Alcyd” D. Bortniańskiego. Aktorzy i wykonawcy:
Alcyd

Stanislav Сema

Konstantin Derri (Ukraina – Hiszpania)

Fronimo

Оłeh Łanovyj laureat międzynarodowego konkursu

Witaliy Rozdaihora laureat międzynarodowych konkursów

Nazar Tacyszyn laureat międzynarodowych konkursów

Edonida

Olesia Bubeła laureat międzynarodowych konkursów

Alina Didenko laureat wszechukraińskiego konkursu

Daria Łitovchenko laureat międzynarodowych konkursów

Ludmyła Korsun (Ostasz) zasłużona artystka Ukrainy

Aretea

Anastasija Kornutiak laureat międzynarodowych konkursów

Hanna Nosowa laureatка międzynarodowych konkursów

Marianna Tsvietinska laureatка międzynarodowych konkursów

wydrukuj*Teatr zastrzega sobie prawo do zmiany wykonawców
11 wrzesień 2017
wydrukuj*Teatr zastrzega sobie prawo do zmiany wykonawców