Opera

Lis Mykyta

I. Nebesnyi
Lis Mykyta
120 minut.

Opera w 2 aktach

Opera Iwana Nebesnego „Lis Mykyta” napisana na zamówienie Lwowskiej Opery Narodowej! Libretto zostało stworzone przez reżysera widowiska  Wasyla Wowkuna na podstawie słynnego poematu Iwana Franki „Lis Mykyta” wydanego po raz pierwszy 130 lat temu. 

Operę polecamy do ogłądania przez сałą rodzinę, bo niby za bajką dla dzieci i zabawną fabułą o figlach przebiegłego Lisa zawsze stoją naglące problemy społeczne. Świat zwierząt – postaci z bajki – jest bardzo podobny do społeczeństwa ludzkiego, gdzie rządzą własne zasady walki o życie.  „Mądra głowa oto nasza pomoc jedyna”, – właśnie umysł i bystrość zawsze pomagają Lisowi Mykycie wyjść cało  z kolejnych niesamowitych przygód.

Opera „Lis Mykyta” Iwana Nebesnego  na scenie Lwowskiej Opery Narodowej  ma wiele niespodzianek: od samego brzmienia (ponieważ w orkiestrze,  wraz z tradycyjnymi instrumentami, barwnie brzmią cymbały, bandura, lira i trembita), do scenografii, jaskrawych kostiumów i masek zwierząt, a także najnowocześniejszych technologii mapowania 3D i oświetlenia.    

Odbywa się w języku ukraińskim

Libretto wystawy
Akt I

Nastąpiła wiosna. Lew-król zwierząt – król zwierząt, powołał wszystkich zwierząt do sądu. Nie stawił się tylko główny pozwany Lis Mykyta. Do niego u zwierząt było najwięcej zarzutów: cierpiały z powodu jego sztuczek Wilki, Szczeniak Hektor, Kot Murłyka i Ryś, który wstawiał się za małym Zającem. Jako pobożną postać, która nie bierze mięsa do ust już przez cały rok, Lisa Mykytę usprawiedliwia tylko jego wuj – Borsuk Babaj.  On podkreśla, że zwierzęta też nie bez grzechu – robiły krzywdę,  a we wszystkim  obwiniły Lisa Mykytę! Cała nadzieja – na mądre uznanie króla Lewa. Lew decyduje, aby Niedźwiedź Burmyło przyprowadził Lisa na sąd.   

Niedźwiedź przyszedł do Lisa i każe mu iść do sądu, ale Mykyta nie śpieszy się wypełniać królewski rozkaz: on zaprasza Burmiłę  poczęstować się miodem u bogatego Ochrima. Niedźwiedź chętnie chce poczęstować się czyimś miodem, ale jego łapy wpadają w dębową pułapkę!  Burmyła dobrze pobili kijami, zanim uciekł.  Następnym posłańcem od króla do Lisa był tchórzliwy Kot Murłyka. I też spotkał się z nieprzyjemnością: chciał posmakować myszy w zacisznym domu i wpadł w pułapkę.   

Ledwo uciekł spod kija wójta i poszarpany wrócił do pałacu. Król Lew jest wściekły! Następnie Lisa Mykytę odwiedza wujek Borsuk. Namawia Lisa, by poszedł do sądu i zademonstrował swoją mądrość, złagodził plotki wrogów i zmienił  gniew króla na litość.

Ale Lew jest nieustępliwy: wysyła Lisa do trybunału, gdzie siedzą stare lisy i osły. Głuchy Osioł postanawia powiesić Mykytę na szubienicy. Zwierzęta czekają na spektakl egzekucji, ale Lis błaga króla Lewa o spowiedź i opowiada o ogromnym skarbie króla Grocha. Lew natychmiast najeżył uszy: co za skarb i gdzie on jest?

Lis wymyśla historię skarbu ukrytego w Czarnogórze, który został przejęty przez jego ojca, który wraz z Burmyłem, Wilkiem Nienasyconym i Kotem Murłyką miały się zbuntować przeciwko Królowi Lwu! Jednak Mykyta powstrzymał swojego rodzimego ojca, zachowując wierność królowi zwierząt! Za taką odwagę Lew pozostawił  Lisa przy życiu. Lis obiecuje, że pokaże królowi drogę do skarbu, ale dopiero po powrocie z pielgrzymki – złożył przysięgę odwiedzić Rzym i Jerozolimę przed swoją śmiercią. Tymczasem  sprawcy krzywdy  Lisa – Niedźwiedź, Wilk i Kot trafiają do więzienia.

Akt II

Lis Mykyta zmierza na pielgrzymkę do Rzymu. Prosi Lwa o dobrą torbę, którą ma Niedźwiedź, a od zatrzymanego Wilka – parę butów. Po otrzymaniu  tych rzeczy Lis opuszcza pałac królewski w towarzystwie Capa i Zająca. Mykyta wraca do domu, gdzie witają go z radością Lisica i dzieci. On zaprosił Zająca do domu, przypomniał mu jak zeznawał przeciwko Lisa  w sądzie i zabił go.  Tymczasem Kozioł szczypia trawę na podwórku. Lis Mykyta wręcza mu torbę z listami do Króla Lwa.  Kiedy uprzejmy Kozioł poważnie podaje listy Lwu, mówiąc o swoich nieocenionych poradach stosownie pisania, głowa Zająca pojawia się z torby. Lew warczy ze złości, rzucając wszystko dookoła i zabijając Kozła.   

Borsuk Babaj znów idzie do Lisa. Mykyta przygotowuje się do pójścia z nim ponownie na dwór królewski, a Lisica gorączkowo prosi męża, by został. Lis mówi, że ma najlepszą pomoc – to mądra głowa! Lis i Borsuk po drodze spotykają procesję z Kogutem na czele, którego Lis chwacko zabija na obiad. „Niepotrzebnie to zrobiłeś!”,- mówi Borsuk, bo Kogut miał protekcję królewskiej Lwicy. Zamiast tego Lis Mykyta opowiada o lekarce, małpce Fruzie, która przerabia wszystkich na swój ład i nie lubi mężczyzn, chociaż jest potajemnie zakochana w Lisie Mykycie.

Po przybyciu do Lwa Lis udajnie lamentuje, że nie jest winny śmierci Zająca i Kozła, bo właśnie przez nich on przekazał skarb królowi. Kłamstwo Lisa przerywa Wilk niesyty: rzuca mu wyzwanie na pojedynek, aby ustalić, kto ma rację, a kto jest złodziejem! Na pomoc Lisowi przybywa małpka Fruzia, która strzyże Lisa, pozostawiając puszystym tylko ogon, aby w najlepszym momencie mógł sypnąć piaskiem w oczy wilkowi. Ta i inne chytrości pomogły Lisowi Mykycie  wyjść zwyciężcą z walki. Dlatego, że Lis potrafił z rozumem  wydobyć się z biedy, Lew mianował go kanclerzem, aby mądrze bronił państwa. Wszystkie zwierzęta chwalą Lisa Mykytę! 

O wystawie

Opera Iwana Nebesnego do recenzji rodzinnej „Lis Mykyta” została napisana specjalnie dla Lwowskiej Opery Narodowej, dla wsparcia rozszerzenia współczesnego ukraińskiego repertuaru operowego dla dzieci i dorosłych. Premiera odbyła się 21 lutego 2020 roku.

Libretto zostało stworzone przez reżysera Wasyla Wowkuna na podstawie poematu Iwana Franki „Lis Mykyta”, który ukazał się po raz pierwszy w 1890 r. w lwowskim czasopiśmie dziecięcym „Dzvinok”. W następnym roku poemat ukazał się jako osobna książka i natychmiast zyskał bezprecedensową popularność. „Najbardziej kocham swojego„ Lisa Mykyte”, ponieważ napisałem go dla swoich dzieci…”, powiedział Iwan Franko. Rzeczywiście, pierwszymi słuchaczami i czytelnikami tego dzieła były dzieci pisarza – Andrzej, Taras, Piotr i Anna. Jednak poemat stał się ulubioną książką nie tylko dla dzieci, jest również interesującym i dla dorosłych.

Artystyczny świat poematu jawi się jako rodzaj modelu rzeczywistości społecznej: w bajce głównymi bohaterami są zwierzęta, które kierują się prawami walki o przetrwanie, ale ich zachowanie zbyt przypomina ludzkie społeczeństwo. Zwierzęta prowadzą życie społeczno-polityczne, zajmują określone stanowiska, są ze sobą spokrewnieni, odwiedzają, pozywają, kłócą się i godzą, płaczą i śmieją się, kochają i nienawidzą… W tym społeczeństwie, w którym prawda jest warunkowa, a także warunkowo istnieją pojęcia dobra i zła, oszustwo, podstęp, przekupstwo, protekcja, kłamstwa dominują i są cenione… Od dołu do góry – wszystko przesiąknięte i zjednoczone przez skorumpowane schematy i relacje, więc nie jest wyjątkiem i Lew, który słysząc o skarbie Grocha, rehabilituje Lisa i mianuje kanclerzem stanu… Połączenie reżysera Wasyla Wowkuna rzeczy, które się nie łączą – „cechy ludzkie” z „cechami zwierząt” na podobieństwo zwierząt – i tworzy główny konceptualny humorystyczno – satyryczny efekt przedstawienia.

Podstawą kompozycji „Lisa Mykyty” jest proces sądowy, który autor libretta Wasyl Wowkun i kompozytor Iwan Nebesny wyodrębnili na główny plan akcji. Lis wygrywa proces dzięki przebiegłości i niezwykłym umiejętnościom: „Nawet mu sympatyzujemy, uśmiechając się i trochę jesteśmy zazdrośni, bo jest genialnym showmanem, utalentowanym aktorem, genialnym reżyserem, odnoszącym sukcesy człowiekiem-zwierzęciem… A każdy z nas w Lisie chce rozpoznać kogoś ze swoich bardzo dobrych znajomych, nie przyznając się, że najbliższym jego krewnym jest każdy z nas… ”- mówi reżyser i librecista Wasyl Wowkun.

Muzyka operowa, jak wszystkie elementy, podporządkowana jest ogólnej idei – opery dla dzieci i dorosłych. Kompozytor Iwan Nebesny syntetyzuje w tym dziele różne gatunki – operę, musical, operetkę, burlesk, bufonerię, widowisko, performans, tworząc spektakularne przedstawienie. Melodie i fragmenty opery są łatwe do zapamiętania. W operze pojawiają się także ukraińskie instrumenty ludowe – trembita, cymbały, bandura, lira. Muzyczne epizody opery są niezwykle barwne: scena sądowa jest uroczysta, maszerowa, zaaranżowana gęstymi kolorami; fragmenty towarzyszące podstępom Lisa i ich konsekwencje – skoczna polka. Tylko dwa numery – aria Lisa w sądzie i jego duet z Liską – swoimi miodowymi intonacjami przypominają popularne przeboje, ale to właśnie dzięki tej fałszywej słodkości i sentymentalizmu Lis wyciska łzy z obecnych.

W produkcję zaangażowany jest międzynarodowy zespół artystów: reżyser – Wasyl Wowkun, dyrygenci – Teodor Kuchar (USA) i Iryna Stasyshyn, chórmistrz – Wadym Yatsenko, choreograf – Marcello Algeri (Włochy), artysta – Tadei Ryndzak, kostiumograf – Anna Ipatieva, projektant oświetlenia – Arvidas Buinauskas (Litwa), mapowanie 3D – Svitlana Reinis, projektant kapeluszy – Lyudmyła Tabachkova.

Kostiumy do opery „Lis Mykyta”, zaprojektowane przez artystkę Annę Ipatievą, naznaczone są wyobraźnią i indywidualną wizją każdego obrazu. Imponujące szaty Lwa i Lwicy wyróżniają się w środku królestwa zwierząt. Inne postacie połączone cechami jednego lub drugiego zwierzęcia ze stylem ubioru współczesnych ludzi z elementami wojskowego kamuflażu, bo jak pisze Iwan Franko, wkładając w usta Lisa myśl: „Całe nasze życie to wojna!”. Artystka szczególnie podkreśla ten moment w kostiumach, który pozostaje aktualnymi dla naszych czasów. Czapki zwierzęce są przezroczyste i przewiewne, wykonane z metalowo-drucianej konstrukcji.

W scenografii ważne znaczenie ma 3D mapowanie oraz złożone i spektakularne projektowanie oświetlenia. Jest jednak element skontrastowany ze wszystkimi aktualnymi, kolorowymi i poruszającymi wielopostaciowymi kompozycjami na scenie – nierozerwalny olbrzymi okrąg i umieszczony w tym kręgu krzew jemioły na ściętej koronie drzewa. Jemioła – pasożytnicza roślina, która w wielu krajach uważana jest za świętą, symbol, pośród wielu znaczeń – siła, odrodzenie, wolność od ograniczeń, ale także niepewność w świecie chaosu.

136465
omela
R_L_1371
R_L_3088
R_L_3731-e1582559637927
R_L_2994
R_L_2924
R_L_2897
R_L_2873
R_L_2864
R_L_2630
R_L_2338
R_L_2844
R_L_2651
R_L_2723
R_L_2794
R_L_2800
R_L_2379
R_L_2634
R_L_3027
R_L_2385
R_L_2447
R_L_2566
R_L_1451
R_L_2586
R_L_2608
R_L_2175
R_L_2124
R_L_2076
R_L_1954 - копия
R_L_1885
R_L_1714
R_L_1577
R_L_2186
R_L_3067
R_L_3286
lys2
Nadchodzące wydarzenia
2021
23
maj.
niedziela
14:00-16:00 | 75-400 hrn
Львівський національний академічний театр опери та балету
Wybierz dzieńKupić bilet
2021
23
maj.
niedziela
19:00-21:00 | 75-500 hrn
Львівський національний академічний театр опери та балету
Wybierz dzieńKupić bilet
Lis Mykyta

Оłeh Łanovyj laureat międzynarodowego konkursu

Witaliy Rozdaihora laureat międzynarodowych konkursów

Lisica

Anastasija Kornutiak laureat międzynarodowych konkursów

Hanna Nosowa laureat międzynarodowych konkursów

Mariana Mazur laureat międzynarodowych konkursów

Olena Romaniv

Lyubov Kuczar

Lew

Petro Radejko laureat międzynarodowych konkursów

Jurij Szewczuk laureat międzynarodowego konkursu

Lwica

Natalija Romaniuk zasłużona artystka Ukrainy

Weronika Kolomiszczewa laureat międzynarodowego konkursu

Małpa Fruzia

Ludmyła Ostasz zasłużona artystka Ukrainy

Olesia Bubeła laureat międzynarodowych konkursów

Oksana Mocherad

Wilk

Andriy Benuyk laureat międzynarodowych konkursów

Dmytro Żukow

Niedźwiedź

Yuriy Tryceckyj zasłużone artysta Ukrainy

Dmytro Kokotko

Igor Michnewycz

Kogut

Oleh Sadetsky zasłużone artysta Ukrainy

Mykola Kuzjmych

Szczeniak

Witalij Wojtko

Ihor Znatynyak

Kot Murłyka

Vitalij Zagorbenskyj laureat międzynarodowego konkursu

Mykola Kornutyak laureat międzynarodowych konkursów

Borsuk Babaj

Oleksandr Zozulya

Vitalij Zagorbenskyj laureat międzynarodowego konkursu

Ryś

Tetiana Wachnowska zasłużone artystka Ukrainy

Maryana Berezyak

Lyubov Kuczar

Iryna Tchikel

Osioł

Volodymyr Chibisov laureat międzynarodowego konkursu

Wołodymyr Dutczak

Dmytro Kokotko

Igor Michnewycz

Kozioł

Jurij Hecko

Andrij Sawka

Zając

Witalij Wojtko

Ihor Znatynyak

Ochrim

Dmytro Żukow

Ivan Borshes-Samko

Wójt

Wołodymyr Dutczak

Yuriy Tryceckyj zasłużone artysta Ukrainy

Dmytro Kokotko

Woźny

Vasyl Matvijiv

Ihor Kuzjmych

wydrukuj*Teatr zastrzega sobie prawo do zmiany wykonawców
11 wrzesień 2017
wydrukuj*Teatr zastrzega sobie prawo do zmiany wykonawców