Wstęp

W ostatnich stuleciach kryterium określenia poziomu kultury miasta europejskiego była obecność uniwersytetu lub opery. Lwów będący od XVII wieku miastem uniwersyteckim w XIX został również miastem operowym. Jednak lwowianie zapoznali się z nowym rodzajem sztuki (opera jako gatunek powstała na przełomie XVI i XVII w. we Florencji) na długo przed powstaniem Teatru miejskiego (tak do roku 1939 nazywano obecny Narodowy Akademicki Teatr Opery i Baletu imienia Salomei Kruszelnickiej we Lwowie). Ponieważ już pod koniec XVII wieku do Galicji dotarło kilka wędrujących grup, które chciały zdziwić słuchaczy niesłychanym "dramatem muzycznym". W ciągu zaledwie półtora stulecia opera stała się tak popularna (wiele włoskich miast miało po kilka teatrów operowych, które co wieczór zbierały tłumy słuchaczy), że jej śpiewająca fala nakryła całą Europę Zachodnią, gdzie powstawały narodowe odmiany tego gatunku i kształtowały się zawodowe trupy operowe. Jedna z nich przybyła do Lwowa z Austrii w ostatniej ćwierci XVIII w.

W tym okresie Galicja Zachodnia i Wschodnia po pierwszym rozbiorze Polski między Prusy, Austrię i Rosję w 1772 r. stała się częścią cesarstwa austriackiego i niebawem Austro-Węgier. Lwów został głównym miastem ziemi galicyjskiej, w którym zgromadzała się wykwalifikowana kadra. Ożywiły się gospodarka, handel, budownictwo, oświata, życie kulturalne i sztuka, w tym teatralna. W XVII – na początku XIX w. spektakle trup teatralnych (miejscowych działających na stale, lub przyjeżdżających na tydzień lub dłużej) pokazywano w szkołach mających odpowiednią do tego rodzaju imprez salę, na przykład, w Kolegium jezuickim (obecnie średnia szkoła nr 62).

Pierwszą budowlą teatralną we Lwowie, która chociaż nie była zbudowana specjalnie dla teatru, lecz jaknajbardziej nadawała się dla przystosowania do tego celu, był drewniany budynek przy obecnej ulicy I.Pidkowy. Po przebudowie miał nie tylko parter z galerią, lecz także balkony i loże. Ze względu na to, że fundament nie był nowy, budynek nie stał zbyt długo i w roku 1783 został rozebrany.

W następnych latach i dziesięcioleciach powstawały różne projekty i plany zbudowania we Lwowie dużego teatru. Przeszkadzał brak środków lub – jakbym nie było to dziwne – osoby, która by doprowadziła sprawę do końca.