Budownictwo

Powstawały różne projekty i plany zbudowania we Lwowie dużego teatru.
Przeszkadzał brak środków lub – jakbym nie było to dziwne – osoby, która by doprowadziła sprawę do końca.

Nie tylko nieprzepartą chęć, lecz także przedsiębiorcze podejście i możliwości finansowe wykazał hrabia Stanisław Skarbek. Spadkobierca dawnego rodu, którego korzenie sięgały XI wieku, miał wielkie ambicje i pragnął unieśmiertelnić swoje szlacheckie nazwisko nie pamięcią o bajecznym bogactwie, lecz swoją działalnością jako mecenas. Największym jego przedsięwzięciem był teatr dla przedstawień dramatycznych i operowych otwarty we Lwowie w marcu 1842 roku (obecnie – Narodowy Akademicki Teatr Dramatyczny imienia Marii Zankoweckiej). Właśnie w tym teatrze w 1893 roku zadebiutowała przyszła primadonna operowa Salomea Kruszelnicka.

Mimo to Lwów, który zaczął intensywnie rozwijać się pod koniec XIX w. potrzebował nowego, wspaniałego, właśnie miejskiego teatru. Dlatego w 1895 roku ogłoszono i przeprowadzono konkurs, którego zwyciężcą został Zygmunt Gorgolewski (1845-1903), dyrektor Szkoły Artystyczno-Przemysłowej. Po otrzymaniu gruntownego wykształcenia inżynieryjno-budowlanego w Królewskiej Akademii Budownictwa w Berlinie mógł samodzielnie kierować wszelkimi pracami: ziemnymi, budowlanymi oraz wykończeniowymi, angażując najlepszych lwowskich inżynierów, budowniczych i artystów. Dla budownictwa wybrano plac Gołuchowskich położony nad byłym brzegiem rzeki Pełtwi, która została opuszczona do podziemnego kolektora. Na placu nie było ani budynków prywatnych, które należało by zburzyć, a więc narazić się na dodatkowe koszty, ani architektonicznej dominanty w pobliżu. Właśnie te czynniki zadecydowały o wyborze miejsca. Lecz warunki hydrogeologiczne nie sprzyjały budownictwu wielkiego gmachu dla użytku publicznego.

Fachowcy opracowali plany najbardziej bezpiecznego i ekonomicznego fundamentu. Wszelkimi pracami w zakresie budownictwa fundamentu razem z Z.Gorgolewskim kierował J.Bogucki. Najpierw przygotowane podłoże zalano betonem wzmocnionym stalową armaturą. Na tej podstawie wymurowano ściany z kamienia do poziomu podłogi podpiwnicy. Po tym wymurowano ściany z cegieł. W celu odprowadzenia wód gruntowych gmach został otoczony rurami drenażowymi (o średnicy 16 cm). Tego typu prace kontynuowano jeszcze przez 8 lat po otwarciu teatru.

Podstawowe elementy konstrukcyjne wykonano z miejscowego (kopalnia Polańska) wapniaka, cały cokół – z twardego tarnopolskiego piaskowca. Mury otynkowano zaprawą wapienną.

W przeciwieństwie do innych teatrów tego okresu wygląd zewnętrzny Opery nie odtwarza wewnętrznego planu kondygnacji.

Budownictwo trwało przez trzy lata i cztery miesące. Styl architektoniczny teatru – pseudorenesans nazywany wiedeńskim lub włoskim. Wykorzystano także elementy innych stylów architektonicznych.

W zakresie budownictwa i wyposażenia Teatru miejskiego dużo prac wykonała firma znanego lwowskiego architekta i przedsiębiorcy Iwana Lewińskiego (1851-1919), jednego z twórców ukrańskiego modernizmu w architekturze. Absolwent Politechniki Lwowskiej był jednym z założycieli największej i najbardziej wpływowej w Galicji pod koniec XIX – na początku XX w. firmy architektoniczno-inżynieryjnej – Towarzystwa politechnicznego (1877 r.), właścicielem biura projektów technicznych, później – dużego przedsiębiorstwa, które wykonywało różne zlecenia budowlane i opracowywało projekty architektoniczne.